Honderd jaar oude kaarten van Drenthe

Op dinsdag 16 juni was op NOS Nieuws een bericht van RTV Drenthe over oude kaarten van Drenthe die tevoorschijn waren gekomen. Het ging om kaarten van enkele dorpen die 100 jaar geleden met de hand waren getekend. De kaarten zijn in het bezit van Andries van den Berg, landschapsarchitect en voorzitter van de Commissie Leefomgeving Drenthe. Zijn opa tekende ze indertijd en de kaarten lagen al jarenlang op zolder.

De kaarten zijn getekend om belasting te kunnen innen, Opa Imme van den Berg werkte bij de Belastingdienst en ging op de fiets cafés af waar gekaart werd, vaak om geld. Hiervoor moest “Kaartspelbelasting” worden betaald, dat persoonlijk werd geïnd. Om de verschillende cafés en de routes daarnaartoe te kunnen onthouden tekende Imme de kaarten, keurig op schaal.

Dankzij de bewaard gebleven kaarten is prachtig te zien hoe het landschap in Drenthe veranderd is. Zo is het riviertje de Aa gekanaliseerd en zijn veel heidegebieden verdwenen. De structuur van het gebied met weggetjes daarentegen is nog duidelijk zichtbaar.
Omdat er ook was ingetekend waar in een dorp het gemeentehuis, het café en de huizen stonden, zijn ook de verandering binnen de dorpen goed te zien.

Het Drents Archief heeft meer oude kaarten, dus veel gegevens waren al bekend, maar toch geven andere kaarten ook weer nieuwe informatie. Het doel waarmee een kaart is gemaakt zorgt voor een andere invalshoek. “En kadastrale kaart is weer heel anders dan een kaart waar bijvoorbeeld oude bomen op staan getekend. Daar weten we veel minder van”, aldus Joke Wolff van het Drents Archief.

Prachtig om te zien dat dergelijk papieren, zelfs onder niet perfecte omstandigheden bewaard, nog heel waardevol en interessant zijn. “Papier is geduldig”.

Content gerealiseerd door Helma Bode, Scribia.nl